Category Archives: Tribunales

IRPHa baliogabetzen duten bigarren instantziako epai berriak

IRPHaren AURKAKO EPAITEGIETAKO BORROKAN AURRERAPAUSO GARRANTZITSUAK

PROBINTZIA AUZITEGI BERRIEK ABUSUZKO INDIZE HAU BALIOGABETU DUTE: MADRIL, ALIKANTE ETA SALAMANKAK ARABA ETA BIZKAIAREKIN BAT EGIN DUTE

GAINERA, ARABAKO PROBINTZIA AUZITEGIKO EPAI BAT IRMO BILAKATU DA

Donostia, 2017-6-5

IRPHaren aurkako borrokan berri oso garrantzitsuak izan dira azken egunotan.

Maileguentzako indize hau abusuzkotzat joa izan zen lehen aldiz orain dela hiru urte Donostian (2014ko apirilean), eta ordutik hona lehen instantziako epaitegietan IRPHa baliogabetuz ebatzi diren epaiak zenbatezinak dira jadanik. Hala ere, orain dela gutxi arte bi probintzia auzitegik bakarrik baieztatu zituzten IRPHaren aurkako epaiak. Araba eta Bizkaiko auzitegiak dira.

Orain, bi Probintzia Auzitegi horiei Madril, Alikante eta Salamankakoak batu zaizkie. Berriki ezagutu diren epaien bitartez, hauek ere IRPHa baliogabetu dute, abusuzkoa delako.

Oso berri onak dira IRPHaren kaltedunentzat. Indize honek 1.3 milioi hipotekatik gora kaltetzen ditu espainiar estatuan gure kalkuluen arabera. Epai hauekin kaltedunon posizioa indartzen da, Probintzia Auzitegi ezberdinen artean adostasunik ez dagoenez, Espainiako Auzitegi Gorenak erabaki bat hartu beharko du laster gaiaren inguruan, eta epai hauek oso garrantzitsuak dira kaltedunon posizioa indartzen baitute.

Araba eta Bizkaiko Probintzia Auzitegiek IRPHa baliogabetzen duten epaiak ebazten darraite bitartean, eta jakin dugunez Araban ebatzi den epaietako bat irmoa da jadanik. Antza denez Kutxabankek Gorenera helegitea aurkezteko prozesuan eperen bat ez du bete, eta horregatik egin da epaia irmo. Modu honetan, kasu hori itxita geratzen da, eta Kutxabankek kaltetuari IRPHa aplikatuz kobratu dion diru guztia itzuli beharko dio. Maileguak aurrera jarraituko du, baino inolako interes tiporik gabe.

Epaitegietatik kanpo, egoera askoz argiago dago, eta esan daiteke IRPHaren aurkako borroka morala jadanik irabazia dugula kaltedunok. Izan ere, IRPHa abusuzko klausulatzat hartua da, eta etxebizitza-mailegu berrietan ia ez da erabiltzen. Bere garairik onenetan, mailegu berrien %15ean erabiltzen zen.

Gainera, hainbat erakunde publikok jadanik agertu dute indize honen aurkako euren jarrera, udaletxe, diputazio eta parlamentu autonomikoak barne. Azpimarratzekoa da Gasteizko Legebiltzarraren adierazpena, IRPH Stop Gipuzkoa plataformaren agerraldi baten ondoren ebatzi baitzuen «IRPH interes-tipoa opakoa dela, banketxeek eragin diezaioketena, merkatuaren errealitatea jasotzen ez duena eta argi-argiro kaltegarria kontsumitzaileentzat, eta abusuzkotzat jo beharrekoa».

Adierazpen horrek indizeak dituen zenbait gabeziari egiten dio erreferentzia. Gabezia horiek Estatistika Aplikatuan Katedradun Akreditatua den Juan Etxeberria Murgiondo doktoreak eginiko txosten batetan aztertzen dira. Etxeberria doktoreak IRPH Stop Gipuzkoa plataformaren webgunean argitaratu zuen txosten hau, eta bertan ebazten da indizea ez dela batere sendoa, eta agerikoa dela hobetu daitekeela. Gaineratzen da bistakoa eta oso nabarmena dela entitate bakoitzak, bere tamaina edo bolumena edozein dela ere, IRPHaren hileroko emaitzan eragiteko ahalmena duela, eta ahalmen hori modu zehatzean zenbatu daitekeela.

Espainiako Bankuak berak, Ortiz eta Erauskin abokatuen galdeketa bati erantzunez, onartu zuen banketxeek IRPHaren emaitzan eragina izan dezaketela.

IRPH Stop Gipuzkoa elkartea baikorra da beraz, eta kaltedun guztiei dei egiten die eutsi dezaten eta borrokan jarraitu dezaten.

Aipaturiko epai guztiak eskuragarri daude jadanik gure webguneko Epaitegiak atalean (Madril, Alikante eta Salamankako epaiak eta baita Arabako epai irmoa ere)

IRPHa baliogabetu zuen lehen epaiaren hirugarren urteurrena

IRPHa BALIOGABETU ZUEN LEHEN EPAIAREN HIRUGARREN URTEURRENA

ABUSUZKO INDIZE HONEN AURKAKO BORROKAN AURRERAPENAK IZAN DIRA, BAINA MILAKA FAMILIA KALTETZEN DITU ORAINDIK

KALTEDUNEK JADANIK IRABAZI DUTE BORROKA MORALA, INORK EZ BAITU ZALANTZAN JARTZEN IRPHa ABUSUZKO KLAUSULA DELA

HURRENGO BORROKA JURIDIKO HANDIA ESPAINIAKO AUZITEGI GORENEAN IZANGO DA

Donostia, 2017-4-28

Donostian 2014 apirilaren 29an ebatzi zen epai batek eman zion hasiera IRPHaren aurkako borroka juridikoari. IRPHa Euribor-a baino gutxiago erabiltzen den indize hipotekario bat da, estatu espainiarrean 1,3 milioi hipoteka baino gehiagotan eragiten duena.

Donostiako Merkataritza Arloko 1. Epaitegiaren 156/14 epaiak IRPH Stop Gipuzkoa taldeko familia batek 2013ko urriaren 21ean Kutxabanken aurka aurkeztu zuen auzibidea erabat onetsi zuen. Auzibidea Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuen eta Ainhoa Kintana prokuradorearen lan boluntarioari esker aurkeztua izan zen.

Ordurako IRPHa bertan behera uztearen aldeko ahotsak gero eta gehiago ziren arren, pentsaezina zen auzitegietan bere baliogabetzea eskatzea, indize ofiziala zelako. Baina IRPH Stop Gipuzkoa plataformako abokatuek lehen epai hura lortu zuten ,eta haren ondotik beste 30, guztiak ere plataformako kideenak.

Ordutik hona, hiru urte hauetan zehar, estatu osoko hainbat epaitegitan IRPHa baliogabetuz ebatzi diren epaiak zenbatezinak izan dira. Epai horietako batzuk jadanik irmoak dira, baina gehien-gehienetan banketxeek helegiteak jarri dituzte. Helegite hauen inguruan erabaki behar izan duten Probintzia Auzitegiak ez dira ados jartzen. Bere irizpidea azaltzen lehena Gipuzkoakoa izan zen, eta IRPH Stop Gipuzkoa taldeak lorturiko epai guztiak bertan behera utzi zituen. Baina estatu guztiko merkataritza arloko epaitegi asko eta asko Donostian lortutako epaietan oinarrituriko epaiak ebazten jarraitu dute, Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak bertan behera utzi zituela jakinda ere. Bi doktrinen arteko talka nabarmena hasi zen honela: alde batetik, IRPHaren aldekoa (Gipuzkoako Probintzia Auzitegia), eta bestetik aurkakoak (merkataritza arloko eta lehen instantziako hainbat eta hainbat epaitegi).

Gaia gainontzeko probintzia auzitegietara iritsi denean, zenbait kasutan Gipuzkoako auzitegiaren irizpidea jarraitu dute, baina dagoeneko badira IRPHa abusuzkoa dela baieztatu duten bi probintzia auzitegi. Arabakoa eta Bizkaikoa dira.

Irizpide ezberdinak daudenez, gaia Espainiako Auzitegi Gorenera iritsiko da. Ortiz eta Erauskinek daramaten kasu bat izango da ziur aski iristen lehena. Arabako Probintzia Auzitegiak berretsi zuen lehen epaiari dagokion kasua da, Kutxabankek helegitea jarri zuelarik. Tramitera onartua izango denik ez dago oraindik baieztatuta, baina ziurtzat jotzen da.

Epaitegietatik kanpo, egoera askoz argiago dago, eta esan daiteke IRPHaren aurkako borroka morala jadanik irabazia dutela kaltedunek. Izan ere, IRPHa abusuzko klausulatzat hartua da, eta etxebizitza-mailegu berrietan ia ez da erabiltzen. Bere garairik onenetan, mailegu berrien %15ean erabiltzen zen.

Gainera, hainbat erakunde publikok jadanik agertu dute indize honen aurkako euren jarrera, udaletxe, diputazio eta parlamentu autonomikoak barne. Azpimarratzekoa da Gasteizko Legebiltzarraren adierazpena, IRPH Stop Gipuzkoa plataformaren agerraldi baten ondoren ebatzi baitzuen «IRPH interes-tipoa opakoa dela, banketxeek eragin diezaioketena, merkatuaren errealitatea jasotzen ez duena eta argi-argiro kaltegarria kontsumitzaileentzat, eta abusuzkotzat jo beharrekoa».

Adierazpen horrek indizeak dituen zenbait gabeziari egiten dio erreferentzia. Gabezia horiek Estatistika Aplikatuan Katedradun Akreditatua den Juan Etxeberria Murgiondo doktoreak eginiko txosten batetan aztertzen dira. Etxeberria doktoreak IRPH Stop Gipuzkoa plataformaren webgunean argitaratu zuen txosten hau, eta bertan ebazten da indizea ez dela batere sendoa, eta agerikoa dela hobetu daitekeela. Gaineratzen da bistakoa eta oso nabarmena dela entitate bakoitzak, bere tamaina edo bolumena edozein dela ere, IRPHaren hileroko emaitzan eragiteko ahalmena duela, eta ahalmen hori modu zehatzean zenbatu daitekeela.

Espainiako Bankuak berak, Ortiz eta Erauskin abokatuen galdeketa bati erantzunez, onartu zuen banketxeek IRPHaren emaitzan eragina izan dezaketela.

IRPH Stop Gipuzkoa elkarteko ordezkariak Europako Parlamentuan ere egin zuten agerraldia, eta lortu zuten bertako komisio batek adieraztea IRPHa abusuzko klausulen inguruko Europako zuzentarauaren aurkakoa dela.

Baina hala eta guztiz ere, lehen garaipen judizial hura lortu eta hiru urte geroago banketxeek IRPHa erabiltzen jarraitzen dute, beti Euriborraren oso gainetik dagoen indize bat aplikatzeak ematen dizkien irabaziei uko ez egitearren.

IRPH Stop Gipuzkoa taldearen kalkuluen arabera, 1.3 milioitik gora dira estatu espainiarrean IRPHak kalteturiko hipotekak.

IRPHa baliogabetzen duen epaia Iruñan, honelako epaia ebazten duen Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako azkenean

HEGO EUSKAL HERRIKO LAU HIRIBURUETAKO EPAITEGIEK IRPHa BALIOGABETU DUTE ABUSUZKOA DELAKO

IRUÑEKO EPAITEGI BAT IZAN DA AZKENA, KUTXABANK ZIGORTZEN DUEN EPAI BATEN BIDEZ

Donostia, 2017-4-26

Iruñeko Lehen Instantziako 1 zenbakidun epaitegiak IRPHa baliogabetzen duen epai bat ebatzi du, Kutxabank zigortzen duelarik abusuzko indize hau etxebizitza-mailegu batetan aplikatzeagatik. Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuek lortu dute epaia, eta modu honetan Iruñea honelako epai bat ebazten duen Hego Euskal Herriko azken hiriburu bihurtu da.

Donostia izan zen lehena (bai Hego Euskal Herrian eta baita estatu espainiar osoan ere). Bertan IRPH Stop Gipuzkoa plataformak, Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuen doako laguntzarekin, 30 epaitik gora lortu zituen. Horien artean lehenak 2014ko apirilaren 29ko data du, eta beraz laster izango da hirugarren urteurrena. Baina epai haiek guztiak bertan behera utzi zituen Gipuzkoako Probintzia Epaitegiak. Epaitegi honek IRPHa baliogabetzearen aurkako jarrera du orokorrean. Hala ere, kasu partikular batzuetan Kutxabank kondenatu du, iruzurrezko praktikak egon direla ebatziaz gainera.

Araba eta Bizkaiko kasuetan, bi probintzia auzitegiek berretsi dituzte jadanik IRPHa baliogabetzen duten zenbait epai. Ikuskizun dago Nafarroan zer gertatuko den, baina eztabaida Espainiako Auzitegi Gorenera iritsiko da laster. Bertan erabakiko da IRPH Stop Gipuzkoa elkartearen kalkuluen arabera estatu osoan 1.3 milioi hipotekatik gora kaltetu ditzakeen interes tipoa abusuzkoa ote den.

Azpimarratzekoa da erakunde askok jadanik azaldu dutela IRPHa abusuzkotzat hartzearen aldekoa dela euren iritzia. Adibidez Gasteizko Legebiltzarrak, zeinak adierazi zuen «IRPH interes-tipoa opakoa dela, banketxeek eragin diezaioketena, merkatuaren errealitatea jasotzen ez duena eta argi-argiro kaltegarria kontsumitzaileentzat, eta abusuzkotzat jo beharrekoa». Hala eta guztiz ere banketxeek (berriz ere zigortua izan den Kutxabank barne) IRPHa aplikatzen jarraitzen dute, ezagunagoa den Euriborraren gainetik egotean ematen dien etekinei eusteko asmoz.

Epaia, Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuei esker, dagoeneko eskuragarri dago gure webguneko Epaitegiak atalean.

Benidorm-eko epaitegi batek Euribor-a eta IRPH-a baliogabetu ditu abusuzko izateagatik

Benidorm-eko Lehen Instantziako 4. Epaitegiak Caixabankek kaleratu nahi zuen familia baten oposizio-idatzia aztertu du, eta Euribor-a eta haren ordezko bezala aurreikusita zegoen IRPH Cajas indizeak abusuzkoa direla ebatzi du. Kontratua aurrez amaitzeko aukera ematen duen klausula ere baliogabetu du. Ondorioz, etxegabetzea bertan behera utzi eta kaltedunei bidegabe kobraturikoak itzultzeko agindua eman du.

IRPHa baliogabetzen duten epaiak dagoeneko oso ohikoak dira, baina Euribor-aren aplikazioa baliogabetzea benetan deigarria da. Epaiak dio nabarmen eta ezaguna dela zenbait banketxe handik Euriborra manipulatu zutela, eta iruzur horrek partikularren mailegu hipotekarioan eragina duen abusuzko praktika bat suposatzen duela, eta kalte-ordainerako eskubidea dutela.

Ondoren, epaiak IRPHa aztertzen du, eta Euribor-a baino kaltegarriagoa dela dio. Autoak gehitzen du IRPHaren ezaugarri direla gardentasun eza eta kontratuan banketxeen alde eragiten duen desoreka, eta abusuzkoa delako baliogabetzen du.

Epai ausarta da zalantzarik gabe, Caixabankek etxegabetu nahi zuen familiarekin justizia egiten duena. Epaia dagoeneko eskuragarri dago gure webguneko Epaitegiak atalean.

IRPHa baliogabetzen duten epai berriak Bizkaian: lau bigarren instantzian eta bi irmo lehen instantzian

Dagoeneko lau dira Bizkaiko Probintzia Auzitegiak IRPH erreferentzia indizea baliogabetuz ebatzi dituen epaiak, Javier Viaña abokatuak emandako epaiak ikusi ondoren IRPH Stop Gipuzkoa elkarteak baieztatu ahal izan duenez.

2017ko otsailean ebatziak izan diren epai hauekin, Bizkaiko Probintzia Auzitegiak Arabakoarekin bat egiten du, Espainiar estatuan IRPHa erreferentzia indize bezala ezartzea baliogabetzen duen bigarren Probintzia Auzitegia delarik. Irizpide honek Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak duenarekin talka egiten du, Gipuzkoakoa delarik EAEn IRPHa abusuzkoa delako baliogabetu ez duen bakarra. Bi kasu partikular dira salbuespena, non Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak Kutxabank zigortu zuen bezeroei iruzur egiteagatik gaur egun desagerturik dagoen IRPH Cajas indizearen ordez IRPH Entidades aplikatzean.

Bestalde, Barakaldoko Lehen Instantziako Epaitegiak ebatziriko bi epai irmo dira dagoeneko, banketxeak ez baitu helegiterik aurkeztu. Javier Viaña abokatuak lorturiko epaiak dira hauek ere, eta garrantzitsuak dira halaber, orain artean estatu osoan IRPHa baliogabetu eta irmo diren lau epai bakarrik ezagutzen baitziren.

Kasu guztietan IRPH Entidades indizean oinarrituriko interesak itzultzera zigortzen da Banco Popular banketxea.

IRPHaren kaltedun guztientzat oso berri pozgarriak dira. Espainiako Auzitegi Gorenak laster aztertu beharko du gaia, eta indizea baliogabetzearen aldeko argumentuak indartzera datoz Bizkaiko epai hauek guztiak. Izan ere, Arabako Probintzia Auzitegiaren epaiei helegitea jarri zien Kutxabankek, eta beraz hurrengo borroka garrantzitsua Gorenean izango da.

Aipaturiko epaiak eskuragarri daude dagoeneko gure webguneko “Epaitegiak” atalean, eta esteka hauen bitartez ere bai: AP1, AP2, AP3, AP4, Irmoa.

IRPHa baliogabetzen duten epai berriak Bartzelonan

Bartzelonako probintziatik IRPHa baliogabetzen duten bi epai berri iritsi zaizkigu, eta dagoeneko zintzilikatu ditugu Epaitegiak atalean, IRPHaren inguruko epaien datu-baserik handienean.

Lehenbizikoa Bartzelonako Merkataritza Arloko 3. Epaitegikoa da, eta 2016ko ekainekoa da, nahiz eta guk gaur jaso dugun. Gogoratu kaltetua edota abokatua baldin bazare eta epai bat helarazi nahi badiguzu irphstop@gmail.com helbidera bidali dezakezula. Epai honek Bankiaren mailegu bateko IRPH Cajas indizearen aplikazioa baliogabetzen du. Epailea Isabel Giménez García Anderea da, eta Magistratu-Epailea da.

Bigarren epaia Mataró-ko Lehen Instantziako 1. Epaitegikoa da, eta 2017ko otsailaren 10ko data du. BBVAren mailegu batetan IRPH Cajas indizearen aplikazioa baliogabetzen du, mailegua interesik gabe gelditzen delarik. Epailea Pablo Izquierdo Blanco, hau ere Magistratu-Epailea eta Mataró-ko epaitegietako dekanoa. Epai oso garrantzitsua da. Badakigu komunitate juridikoan epai honen zain jende asko zegoela.

Bizkaiko Probintzia Auzitegiak IRPHa baliogabetu du abusuzkoa delako, estatu osoan hori egin duen bigarren Probintzia Auzitegia delarik

Bizkaiko Probintzia Auzitegiko Hirugarren Sekzioko bi epaiek IRPH indizea baliogabetu dute. Modu honetan, Bizkaiko Probintzia Auzitegiak Arabakoarekin bat egin du, espainiar estatu osoan IRPH indizea baliogabetu duen bigarren Probintzia Auzitegia delarik. Irizpide honek Gipuzkoako Probintzia Auzitegiarenarekin talka egiten du, Gipuzkoakoa delarik EAEn IRPHa abusuzkoa delako baliogabetu ez duen Probintzia Auzitegi bakarra. Izan ere, Auzitegi gipuzkoarrak Donostiako Merkataritza Arloko epaitegiak ebatziriko dozenaka epai utzi ditu bertan behera, IRPHaren aplikazioa ontzat emanez. Salbuespen bakarra bi kasu konkretu lirateke, non Gipuzkoako Auzitegiak Kutxabank zigortu zuen bi familiari iruzur egiteagatik, IRPH Cajas indizea IRPH Entidades-ekin ordezkatu baitzien kontratuan aurreikusia zuten Euribor ordezkoa ez aplikatzeko asmoarekin.

Gipuzkoan Merkataritza Arloko Epaitegiaren eta Probintzia Auzitegiaren artean ematen den aurrez aurreko hau espainiar estatuko beste probintziatan ere errepikatzen da. Izan ere, zenbatezinak dira jadanik merkataritza arloko eta lehen instantziako epaitegiek IRPHaren aurka ebatzi dituzten epaiak, baina orain arte Arabakoa zen irizpide horrekin bat egin zuen Probintzia Auzitegi bakarra.

Bizkaiko Probintzia Auzitegiko epaiek, IRPH Stop Gipuzkoak eskuratu ahal izan dituenak eta laster gure datu basean zintzilikatuko ditugunak, 2017ko otsailaren 8ko data dute eta Banco Popular banketxea zigortzen dute babes ofizialeko bi etxebizitzen gaineko maileguetan bidegabe kobraturikoak itzultzera. Ñabardura garrantzitsua da, asko baitira IRPHari loturiko mailegua duten babes ofizialeko etxebizitzak.

Orokorrean berri bikaina da IRPHaren kaltedun guztientzat, gure irizpidea indartzen baitu Espainiako Auzitegi Gorenak auzia aztertu beharko duen honetan. Izan ere, Arabako epaiei helegitea jarri zien Kutxabankek, eta hurrengo borroka garrantzitsua Gorenean emango da beraz.

Europako justizia epaitegiaren azken epaiak IRPHaren aurkako argudioak ematen ditu

Azken aldian Europako justiziak benetako justizia egiten duela ikusten ari gara, Espainiako banketxe eta epaileei egurra emanez eta kalteturiko familien itxaropena elikatuaz. Dagoeneko zortzi dira hipoteken inguruko iruzurra eta Espainiako gobernu eta epaitegien konplizitatea salatzen dugunoi arrazoia ematen diguten epaiak. Ezagunena 2016ko abenduaren 21ekoa da, zoru-klausulekin lapurturiko guztia itzultzera derrigortzen duena (hemen ikus dezakezu zer eragin duen IRPHaren kaltedunongan). Azkena berriz 2017ko urtarrilaren 26koa da, eta aldez aurretik kontratua etetearen inguruko klausula baliogabetzen du. Epai hau ere oso garrantzitsua da, PAH elkarteak bere webgunean azpimarratzen duenez 1995 urtetik hona egon diren etxegabetze guztiak bertan behera uzteari atea irekitzen baitio.

Urtarrilaren 26ko epaiak beste gai batzuk ere aztertzen ditu gainera, eta IRPHaren aurkako borroka juridikoan oso erabilgarriak izango diren argudioak ematen ditu. IRPHan aditua den José Maria Erauskin abokatuak, Maite Ortizekin batera borroka honetan aitzindaria denak (biak dira gure plataformaren abokatu boluntario), Facebook-eko bere horman eman zuen ezagutzera berria, eta IRPHaren aurkako borrokan erabiltzeko asmoa dutela gehitu zuen. José María Erauskinek azpimarratzen duenez, Europar Batasuneko Justizia Epaitegiaren epaiak honakoa dio:

En caso de que el órgano jurisdiccional remitente considere que una cláusula contractual relativa al modo de cálculo de los intereses ordinarios, como la controvertida en el litigio principal, no está redactada de manera clara y comprensible a efectos del artículo 4, apartado 2, de la citada Directiva, le incumbe examinar si tal cláusula es abusiva en el sentido del artículo 3, apartado 1, de esa misma Directiva. En el marco de este examen, el órgano jurisdiccional remitente deberá, en particular, comparar el modo de cálculo del tipo de los intereses ordinarios previsto por esa cláusula y el tipo efectivo resultante con los modos de cálculo generalmente aplicados y el tipo legal de interés, así como con los tipos de interés aplicados en el mercado en la fecha en que se celebró el contrato controvertido en el litigio principal en relación con un préstamo de un importe y una duración equivalentes a los del contrato de préstamo considerado.

Testu hori “365/360” klausularen gainean idatzia dago. Interesetan ordaindu beharrekoa handitzeko banketxe batzuk erabiltzen duten metodoa da, izendatzailean urte komertzialaren egun kopurua jarriaz (beraz 360gatik zatituaz) eta zenbakitzailean aldiz hilabete bakoitzak duen egun kopuru naturala erabiliaz (eta beraz 365gatik biderkatuaz). Baina IRPHaren gaira ekartzen badugu, ikusten dugu epaileak kontratuko interes arruntak (hau da, IRPHa) nola kalkulatzen diren aztertu behar duela dio, eta gainera orokorrean erabili ohi diren beste metodoekin alderatu (hau da, Euribor-arekin). Arlo horretan, Euribor-arekin alderatuta IRPHa oso indize kaskarra da, aurrez ere hamaika aldiz azaldu dugunez (eta estatistikan katedradun batek txoten batetan egiaztatu duenez) IRPHaren kalkuluak irregulartasunak baititu eta kontsumitzailearentzat kaltegarria baita. Hau oso garrantzitsua da, izan ere IRPH aurkako salaketak atzera bota dituzten epaile askok indizearen kalkulatzeko modua aztertzeari edota hori kontsumitzaileari jakinarazi ote zitzaion egiaztatzeari uko egin baitio.

Berri oso ona da beraz IRPHari loturiko mailegu bat dugun guztientzat, eta gure kalkuluen arabera estatu espainiarrean 1.3 milioi kasutik gora egon daitezke.

Zertan eragiten digu zoru klausulen inguruko Europako epaiak IRPHaren kaltedunoi?

2016. urtea zoru klausulen biktimentzako oso berri on batekin amaitu zen: abenduaren 21ean Europar Batasuneko Justizia Epaitegiak ebatzi zuen epaia. Ba al du epai honek inolako eraginik IRPHaren kaltedunongan? Galdera oso zabaldua dago, eta horren erakusle da abenduaren 21ean gure webguneak izan zuen bisita kopurua ohikoa baino hamar aldiz handiagoa izan zela.

Azter dezagun lehenik zertan datzan Europar Batasuneko Justizia Epaitegiaren epaia. Horretarako, gogoratu dezagun zein zen epaiaren aurretiko egoera. Eta gogora dezagun Espainiako Auzitegi Gorenak, 2013ko maiatzean, zoru klausulak abusuzkoak direla ebatzi zuela, gardentasunik ez badute behintzat. Hau da, banketxeak klausularen funtzionamendua gardentasun osoz azaldu izana frogatzen ez badu, hau abusuzkoa dela. Praktikan, zoru klausulen inguruko demanden %99a kontsumitzailearen aldeko epai batekin amaitzen zen, klausula abusuzkoa dela ebatziz.

Orduan, zein zen arazoa? Arazoa zen Espainiako Auzitegi Gorenak, honek guztiak banketxeen mozkinetan izango zuen eragina ikusirik, erabaki zuela kaltedunek ezingo zutela 2013ko maiatzaren aurretik ordainduriko dirua berreskuratu. Zuzenbidearen aurkako zerbait guztiz eskandalagarria da, legediak oso argi ezartzen baitu klausula bat abusuzkoa bada kontratutik kendu eta kaltea erabat konpondua izan behar dela. Ez dago atzeraeragina mugatzerik: abusuzko klausula aplikatuaz bidegabe kobraturiko guztia itzuli behar da. Baina Espainiako Auzitegi Gorenak salbuespena ezarri zuen, diru guztia itzultzeak ekonomian izan zezakeen ondorioa argudiotzat erabiliz. Modu errazago batean azalduta, epaitegi espainiarrak ezarri zuen doktrinak hauxe dio: “gutxi lapurtzen baduzu lapurturikoa itzuliko duzu, baina asko lapurtu ezkero ez duzu zertan itzuli behar”.

Gauzak horrela, epaitegi batzuk Gorenaren doktrina aplikatzen zuten, atzerako eragina 2013ko maiatzera mugatuaz. Beste batzuk aldiz Gorenari entzungor egin zioten, astakeria nabarmena delako, eta zoru klausula abusuzkotzat jotzean diru guztia itzuli beharko zela ebazten zuten. Eta gutxi batzuk Europari galdetu zioten. Eta hemen sartzen da jokoan Europar Batasuneko Justizia Epaitegia, banketxeen eta Espainiako gobernuaren presioei aurre eginez begi bistakoa dena ebatzi duelarik: lapurturiko guzti-guztia itzuli behar da.

Beraz Europak esan duena hauxe da: zoru klausula salatuz epaitegietara jotzen baduzu eta arrazoia ematen badizute, klausula horren ondorioz kobratu dizuten guztia berreskuratzeko eskubidea duzu. Hau da, klausula baliogabetzea lortzen baduzu (eta, esan dugun moduan kasuen %99an lortzen da), atzerako eragina osoa izango da.

Orain badirudi Espainiako gobernua lege dekretu batetan lanean dabilela, espero daitekeen auzi-eske kopuru itzelari aurre egin edo ekiditeko. Ezin da pentsatu kontsumitzaileen mesederako ezer egingo duenik, eta berriz ere banketxeen alde egitea litzateke normalena. Ondorioz, zoru klausulen kaltedunei kontuz ibiltzeko gomendioa luzatzen diegu. Baina hori beste kontu bat da.

Itzul gaitezen haserako galderara: IRPHaren kaltedunontzat mesedegarri al da epai hau? Tamalez, ez modu zuzenean. IRPHa abusuzko klausula dela ebaztea lortzen dugunean bidegabe ordaindu dugun guztia itzuliko digutela bermatzen digu, inolako mugarik gabe. Horixe da ematen diguna.

Baina, bistan denez, IRPHa abusuzko klausula dela ebaztea da garrantzitsuena oraindik ere. Eta zein da egungo egoera?

Gure plataforma, Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatu boluntarioen laguntzarekin, aitzindaria izan zen eta Donostiako Merkataritza Arloko Epaitegian 30 epaitik gora lortu zituen 2014ean, IRPHa abusuzkoa delako baliogabetuaz. Baina guztiak bertan behera bota zituen Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak, argudio irrigarriak erabiliz. Ortiz eta Erauskinek pareko epaiak lortu dituzte estatu espainiarreko beste hainbat epaitegietan, eta beste abokatu askok ere lortu dute. Gaur egun dozenaka dira IRPHaren aldaera guztiak bertan behera uzten dituzten epaiak, baina banketxeek epai orori helegitea jartzen diote, eta beraz epai irmoak ez dira oraindik asko. Gure datuen arabera lau dira.

Bigarren instantzian, Probintzia Auzitegi batetan lortu zen lehen garaipena Maite Ortiz eta José María Erauskinek lortu zuten Araban, eta kasuari helegitea jarri zion banketxeak Espainiako Auzitegi Gorenean. Horren ondoren beste hiru epai ere ebatzi ditu auzitegi berberak, eta oraingoz ez da beste kasurik ezagutzen.

Hurrengo borroka garrantzitsua Espainiako Auzitegi Gorenean izango da beraz. Eta baikorrak izan behar dugu, arrazoia dugulako, nahiz eta jakin badakigun banketxeen interesan alde egiten duen epaitegi batekin topo egingo dugula. Gainera, badakigu Espainiako Auzitegi Gorenaren gainetik Europako epaitegia dagoela, eta azken honek bai, banketxeen presioei aurre egiten diela.

IRPHa baliogabetzen duten epai berriak Palma Mallorcakoan eta Madrilen

justicia

Estatu osoan zehar IRPHa baliogabetuz lehen instantzian eman diren epaiak zenbatezinak dira jada, eta etengabe iristen dira berriak. Aurreko astean bi ezagutu genituen: lehena Parlan (Madril), IRPH Cajas baliogabetuz eta bere ordez Euriborra aplikatuaz. Eta bigarrena Palma Mallorcakoan, IRPH Entidades baliogabetuz eta mailegua interesik gabe utziaz. Biak eskuragarri dituzu jadanik webgune honetako Epaitegiak atalean, IRPHaren inguruko epaien datu baserik handienean.

Badirudi epaileek, edo behintzat epaile askok eta askok, argi dutela jadanik IRPHa abusuzko indizea dela, eta zalantza bakarra beste indize batekin ordezkatu edota mailegua interesik gabe uztea dela.

Hala ere, eta banketxeek beti helegiteak jartzen dituztenez, gutxi dira oraindik epai hauen artean irmo direnak (lau, gure zenbaketaren arabera). Bigarren instantzian, Arabako Probintzia Auzitegia da IRPHa baliogabetzen lehena (eta oraingoz bakarra), eta bere epaiek helegitea jarria dute Espainiako Auzitegi Gorenean.

IRPHa baliogabetzeko lehen salaketak jarri genituenetik hiru urte igaro diren honetan, Gorenean borroka juridikoa irabazteko argudio nahikoa dugula esan daiteke. Beraz, justiziarik egin nahi ez badute, arrazoia guri ez ematekotan Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak erabili dituen argudio lotsagarri berberak erabili beharko dituzte, edo berriak asmatu… Espero dugu halakorik ez gertatzea, argi baitako adituen gehiengoak gure iritzi berbera dutela.